समुद्रमुनि ‘ज्वालामुखी फुट्दा’ अफ्रिकादेखि क्यानडासम्म तरंग

0
38

तीन साताअघि अफ्रिकादेखि क्यानडासम्म रेकर्ड गरिएको तरंगले संसारभरका वैज्ञानिकलाई अचम्ममा पारेको थियो।

नोभेम्बर ११ मा बिहान साढे ९ बजे अफ्रिका र माडागास्करबीचको फ्रान्सेली टापु मायोटबाट उक्त तरंग फैलिएको थियो। करिब आधा घन्टा लामो तरंग अफ्रिकाको दक्षिणी भेग माडागास्कारदेखि जाम्बिया, केन्या, इथियोपिया, चिली हुँदै बेलायत, स्पेन, न्युजिल्यान्ड, हवाई र क्यानडासम्म रेकर्ड गरियो।

आखिर के कारण थियो, जसले १८ हजार किलोमिटर दूरीसम्म रेकर्ड हुने तरंग ल्यायो?

अनुसन्धानमा जुटेका भूगर्भ वैज्ञानिकहरूले यसको जवाफ खोजेका छन्।

समुद्रमुनि ‘ज्वालामुखी विस्फोट’ भएर यति ठूलो तरंग आएको उनीहरूको निष्कर्ष छ।

बेलायतको साउथएम्पटन विश्वविद्यालयका भुइँचालो विशेषज्ञ स्टेफेन हिक्सले नोभेम्बर ११ को उक्त घटनापछि भुइँचालो मापन गर्ने विश्वव्यापी नेटवर्कबाट तथ्यांक डाउनलोड गरे। त्यसको मिहिन विश्लेषण गर्दा उनले एउटा अस्वाभाविक तथ्य फेला पारे– संसारको लगभग आधा भूभागमा रेकर्ड भएको उक्त तरंग भुइँचालो मापन प्रणालीले भने चाल पाएन।

यस्तो कसरी हुन सक्छ? मान्छेले अनुभवै नगर्ने सानोभन्दा सानो हलचल रिठ्ठो नबिराई पत्ता लगाउने भुइँचालो मापन प्रणालीले आखिर यो तरंग किन छुटायो?

यही तथ्यमा घोत्लिँदै प्राध्यापक स्टेफेन के निष्कर्षमा पुगेका छन् भने, भुइँचालो तरंगले अगाडि–पछाडि वा दायाँ–बायाँ हल्लिँदै निश्चित दूरी पार गर्छ। मायोटबाट सुरु तरंगले भने लामो दूरी पार गरे पनि त्यसको गति अत्यन्तै सुस्त थियो।

वैज्ञानिकका अनुसार यसलाई मायोटबाट बेलायत पुग्न ४० मिनेट लाग्यो भने १ घन्टा १५ मिनेटपछि बल्ल हवाई पुग्यो।

एक उत्तर छोड्न